Trung Điền là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa lâu đời của xã Ba Đình. Theo sử liệu và truyền ngôn dân gian, từ những năm đầu Công nguyên, khi Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa chống quân Hán xâm lược, nữ tướng Lê Thị Hoa đã cùng các con dấy binh đánh giặc ở cửa Thần Phù. Sau khi lập nhiều chiến công, bà được ban thưởng vùng đất Yên Nội để nghỉ quân và phát triển lực lượng. Từ đây, vùng đất được chia thành ba khu Thượng, Trung và Hạ; trong đó khu Trung chính là làng Trung Điền ngày nay, do ông Mai An – con trai thứ hai của bà quản lý, khai khẩn đất đai, lập làng, mở mang sản xuất.

Trải qua quá trình hình thành và phát triển, Trung Điền không chỉ là vùng quê trù phú mà còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc. Người dân nơi đây từ bao đời nay luôn gìn giữ các phong tục, lễ nghi truyền thống gắn với hệ thống đình, nghè, phủ và tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng, thờ Mẫu. Đặc biệt, Phủ Trung Điền và nghè Lõi là những địa điểm sinh hoạt văn hóa tâm linh quan trọng, gắn với nhiều huyền tích dân gian và đời sống tinh thần của Nhân dân địa phương.

Việc tổ chức lễ tôn bát nhang Hội đồng Tứ phủ Trung Điền lần này không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn thể hiện sự trân trọng, gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống của quê hương. Đây cũng là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện của Lễ hội Phủ Trung Điền năm 2026 sẽ diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 13 đến ngày 15/5/2026 (tức từ ngày 27 đến 29/3 âm lịch).

Theo kế hoạch, sáng ngày 13/5 sẽ tổ chức khai mạc lễ hội và lễ dâng hương; chiều cùng ngày diễn ra tế nam quan khai hội; tối tổ chức chương trình giao lưu văn nghệ quần chúng. Ngày 14/5 sẽ diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian như bóng chuyền hơi, kéo co, cờ tướng, nấu cơm, bịt mắt đập bóng… cùng các nghi lễ dâng hương của các bản hội. Điểm nhấn của lễ hội là nghi lễ rước kiệu và tế nữ quan diễn ra vào ngày 15/5 (29/3 âm lịch), góp phần tạo không khí trang nghiêm, đậm đà bản sắc văn hóa truyền thống.

Lễ hội Phủ Trung Điền được duy trì tổ chức hằng năm không chỉ đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của Nhân dân mà còn góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tăng cường tình đoàn kết cộng đồng và bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của quê hương Ba Đình.